ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

Για τις Νεράιδες

    Νεράιδες στην περιοχή του Εγρηγόρου παρουσιάζονται στου Σαλακού τον ποταμό, του οποίου οι πηγές αρχίζουν από το όρος Αμανή. Εδώ όπως πιστεύουν βράζουν και είναι «πήμμα» κατά τη λαϊκή έκφραση, οι νεράιδες.

     Επίσης στην τοποθεσία «Πεντιάς» νότια του χωριού από όπου περνά χείμαρρος. Στου «Πεσκεφέτη» βορειοανατολικά, στη «Γρηα-Εληά» ανατολικά, όπου υπάρχει πηγή. Στις «Εμπασιές» βόρεια του χωριού άλλοτε ήταν δάσος από δρυς και τώρα έχει γίνει ελαιώνας. Στα «Φυλλάδια» και εδώ υπάρχει πηγή.

    Από τα παραπάνω διαπιστώνεται ότι οι νεράιδες είναι αρχαίες νύμφες (άντρα νυμφών) και παρουσιάζονται σε ποταμούς, λαγκάδια, πηγές ερείπια, τρίστρατα, έρημα μέρη, κήπους και άλση. Τα μέρη αυτά οι χωρικοί τα λένε «βαρειά μέρη» και αποφεύγουν να κοιμηθούν τις θερινές νύχτες και κατά τις μεσημβρινές ακόμη ώρες. Τα θεωρούν ότι είναι «στοιχειωμένα, σφαντασμένα».

     Στου Σαλακού τον ποταμό και τον Πεντιά παρουσιάζονται κόρες ωραιότατες λευκοφορεμένες. Στις λοιπές τοποθεσίες σαν ανθρωπόμορφα τέρατα πανύψηλα με δάχτυλα γυρισμένα ξανάστροφα με κανιά (πόδια) ανάποδα τα μπρος πίσω και τα πίσω μπρος.

     Πιστεύεται ακόμη ότι κατά την εποχή του θερισμού, που οι μητέρες αναγκάζονταν να βοηθούν τους συζύγους των έπαιρναν μαζί και τα μωρά τους, τα άλλασαν ή τα παραμόρφωναν. Η συνήθεια αυτή από το 1926 έπαυσε να υπάρχει. Αυτό οφείλονταν και στους τότε δασκάλους που διαφώτισαν τους χωρικούς και τους έπεισαν ότι τα βρέφη διατρέχουν πολλούς κινδύνους στην εξοχή. Σ΄ αυτό συνετέλεσε και η εμφάνιση φιδιών κοντά στα παιδιά ίσως εξ  αιτίας του γάλακτος, που ιδιαίτερα αγαπούν τα φίδια και απηλλάγησαν οριστικά από τα βάσανα και τις ταλαιπωρίες και οι μητέρες και τα βρέφη και τα μικρότερα παιδιά, που συνόδευαν αναγκαστικά τους γονείς των κατά την περίοδο του θερισμού για να μεταφέρουν νερό και να τακτοποιούν τα «δρομιά» αγκαλιές από στάχυα. Πολλά παιδιά πλήρωσαν με τη ζωή τους τη συνήθεια αυτή εξ  αιτίας ηλιάσεων, κρυολογημάτων και δαγκώματα ακόμη φιδιών.

     Οι νεράιδες, τις περισσότερες φορές, εμφανίζονται να χορεύουν. Ο χορός  και μάλιστα ο δετός είναι η πιο προσφιλής ενασχόληση με τη συνοδεία τραγουδιού και μουσικής. Παρουσιάζονται όμως και να πλύνουν ή να κουβαλούν νερό ή να καβουρδίζουν καφέ ή να φουρνίζουν ή να φτυαρίζουν θησαυρό γι΄ αυτό θεωρούνται και φύλακες θησαυρών όπως και τα «στοιχειά» ή να παντρεύονται και στους γάμους των ν προσκαλούν και μουσικούς θνητούς. Ακόμη παρουσιάζονται με μορφή ανεμοστρόβιλου. Τότε λέγονται «αγερικά» διότι πιστεύουν ότι όταν σε καιρό νηνεμίας ξεσπάει απότομα ανεμοστρόβιλος περνούν νεράιδες. Τότε κάμνουν τρεις φορές το σημείο του σταυρού ή αγιάζουν με αγιασμό για να διαλύσουν τη θύελλα που ξέσπασε.

     Οι ώρες που κυρίως παρουσιάζονται οι νεράιδες όπως και όλα τα πονηρά πνεύματα είναι το μεσονύκτιο και το «γάργαρο» του μεσημεριού, αλλά και κάθε άλλη ώρα.

     Οι νεράιδες σαν κακοποιά πνεύματα αφαιρούν τη μιλιά (φωνή). Επίσης αλλάζουν τα παιδιά, δηλ. αρπάζουν τα γερά και τα΄ αντικαθιστούν με καχεκτικά, ασθενικά και παραμορφωμένα. Αφαιρούν την όραση, άλλοτε το λογικό αυτού που τις παρατηρεί και Καμία φορά σκοτώνουν.

     Φοβούνται τους ιερείς και διώχνονται με τα εικονίσματα, τον αγιασμό, τα φυλαχτά, τα πατερμά (προσευχές).

     Υπάρχει η συνήθεια και τώρα ακόμη να μπαίνουν τη νύχτα σε σπίτι με λεχώνα και ο ίδιος ο σύζυγος πρέπει να αφήσει έξω από την πόρτα τα παπούτσια του γιατί πιστεύουν ότι με αυτά μπορεί να μπει στο σπίτι η Γαλλού και να πνίξει τη λεχώ ή το βρέφος. Αν είναι γυναίκα πρέπει ν΄ αφήσει την μαντήλα της.